Fundacja Rozwoju i Ochrony Natury – CERES

Polecane książki i publikacje

W Bibliotece Fundacji CERES prezentujemy książki i publikacje, które uznajemy za szczególnie wartościowe dla osób zainteresowanych ochroną przyrody, bioróżnorodnością, ekologią oraz zrównoważonym rozwojem. Znajdą tu Państwo recenzje, omówienia oraz informacje o wybranych tytułach autorów i wydawnictw, które – naszym zdaniem – zasługują na uwagę. Naszym celem jest popularyzacja rzetelnej wiedzy oraz wspieranie wartościowych inicjatyw wydawniczych związanych z ochroną środowiska i naukami przyrodniczymi.

• 📚 Książki
• 🔬 Publikacje naukowe
• ✍️ Recenzje
• 🆕 Nowości wydawnicze
• 📰 Czasopisma
• 📄 Raporty i opracowania
• 🌍 Atlasy i przewodniki terenowe
• 🎓 Materiały edukacyjne

✍️ Recenzja książki

Walter Kolb, Hecken und grüne Wände. Lärm- und Sichtschutz (Żywopłoty i zielone ściany. Ochrona przed hałasem i spojrzeniami)

Na podstawie recenzji Eugeniusza Kośmickiego opublikowanej w czasopiśmie Wszechświat, t. 109, nr 10–12 (październik–grudzień 2008), s. 330.

Streszczenie recenzji książki

Artykuł jest recenzją książki Waltera Kolba „Hecken und grüne Wände. Lärm- und Sichtschutz” („Żywopłoty i zielone ściany. Ochrona przed hałasem i spojrzeniami”).

Recenzent wyjaśnia, że jakość ogrodów i przestrzeni przydomowych jest coraz bardziej uzależniona od współczesnych warunków zabudowy. Domy budowane są bliżej siebie, ruch uliczny generuje większy hałas, a mieszkańcy mają mniej prywatności niż dawniej. W rezultacie wiele ogrodów narażonych jest na nadmierny hałas, wiatr oraz niepożądane spojrzenia sąsiadów i przechodniów.

Książka Kolba podejmuje te problemy, pokazując, w jaki sposób żywopłoty, zielone ściany oraz inne naturalne bariery mogą być wykorzystywane do tworzenia bardziej komfortowych, prywatnych i spokojnych przestrzeni do życia.

Główne zagadnienia książki

1. Tworzenie chronionych przestrzeni ogrodowych

Autor przedstawia ogród jako ważne miejsce wypoczynku i poprawy jakości życia. Wyjaśnia, w jaki sposób odpowiednio zaprojektowana roślinność może chronić przed:

• hałasem ulicznym,
• niepożądanymi spojrzeniami sąsiadów,
• silnym wiatrem,
• oraz innymi uciążliwościami środowiskowymi.

Zdaniem autora dobrze zaprojektowany ogród może stać się schronieniem przed presją współczesnego życia.

2. Żywopłoty i zielone ściany

Znaczna część książki poświęcona jest różnym rodzajom żywopłotów i zielonych osłon, takim jak:

• żywopłoty formowane,
• żywopłoty naturalne,
• żywopłoty wielogatunkowe,
• żywopłoty kwitnące,
• żywopłoty zimozielone,
• oraz zielone ściany tworzone z roślin.

Autor omawia planowanie, zakładanie i pielęgnację tych struktur.

3. Ochrona przed hałasem i utratą prywatności

Szczególną uwagę poświęcono metodom ograniczania hałasu i zwiększania prywatności.

Autor opisuje zarówno rozwiązania naturalne, jak i konstrukcyjne, między innymi:

• żywe żywopłoty,
• ekrany,
• ściany,
• bariery obsadzone roślinami,
• oraz różne połączenia elementów roślinnych i architektonicznych.

Liczne przykłady i ilustracje pokazują, jak skutecznie stosować takie rozwiązania w różnych warunkach.

4. Praktyczne wskazówki projektowe

Trzecia główna część książki zawiera praktyczne informacje dotyczące:

• doboru odpowiednich gatunków roślin,
• przygotowania gleby,
• technik sadzenia,
• pielęgnacji,
• przycinania,
• oraz długoterminowego utrzymania nasadzeń.

Książka zawiera rozbudowane zestawienia drzew, krzewów, róż i innych roślin odpowiednich do różnych zastosowań i warunków środowiskowych.

Ocena recenzenta

Recenzent, Eugeniusz Kośmicki, ocenia książkę bardzo pozytywnie.

Uważa ją za wartościową zarówno dla specjalistów, jak i dla amatorów ogrodnictwa. Szczególnie podkreśla:

• praktyczny charakter porad,
• liczne fotografie i ilustracje,
• szczegółowe zestawienia roślin,
• oraz umiejętne połączenie aspektów ekologicznych, estetycznych i użytkowych.

Dlaczego książka może być interesująca nie tylko dla ogrodników?

Najciekawszą myślą płynącą z recenzji jest to, że książka w gruncie rzeczy dotyczy projektowania przestrzeni sprzyjających spokojowi i dobrostanowi człowieka. Jednocześnie żywopłoty i zielone ściany pełnią ważną funkcję ekologiczną, tworząc siedliska dla wielu gatunków zwierząt oraz wspierając bioróżnorodność w krajobrazie miejskim i wiejskim.

Choć jej głównym tematem są żywopłoty i rośliny, w istocie stawia ona pytanie:

Jak kształtować nasze otoczenie, aby ludzie czuli się bezpiecznie, komfortowo i mogli regenerować siły po codziennych stresach?

Temat ten wykracza daleko poza samo ogrodnictwo. Dotyczy jakości życia, relacji człowieka z otoczeniem oraz roli przyrody w tworzeniu przestrzeni sprzyjających odpoczynkowi, poczuciu prywatności i wewnętrznemu spokojowi.

Dlaczego książka pozostaje aktualna?

Choć książka koncentruje się na żywopłotach i zielonych ścianach jako elementach ogrodu, jej przesłanie ma znacznie szerszy wymiar. Pokazuje, że odpowiednio zaprojektowana roślinność może jednocześnie chronić bioróżnorodność, poprawiać mikroklimat, ograniczać hałas, zwiększać prywatność oraz podnosić jakość życia mieszkańców.

W czasach postępującej urbanizacji rozwiązania oparte na naturze (nature-based solutions) zyskują coraz większe znaczenie. Żywopłoty i zielone ściany nie są jedynie elementami dekoracyjnymi – stają się ważnym narzędziem ochrony środowiska, wspierającym ptaki, owady zapylające i wiele innych gatunków, a jednocześnie tworzącym bardziej przyjazną przestrzeń dla człowieka.

Mimo że książka została wydana w 2007 roku, wiele przedstawionych w niej rozwiązań pozostaje aktualnych i może stanowić cenne źródło inspiracji zarówno dla projektantów terenów zieleni, jak i właścicieli ogrodów oraz wszystkich osób zainteresowanych zrównoważonym kształtowaniem przestrzeni.

Źródło opracowania: Recenzja przygotowana na podstawie artykułu Eugeniusza Kośmickiego opublikowanego w czasopiśmie Wszechświat, t. 109, nr 10–12 (październik–grudzień 2008), s. 330. Omawiana książka ukazała się w języku niemieckim jako Hecken und grüne Wände. Lärm- und Sichtschutz (Walter Kolb, Verlag Eugen Ulmer, Stuttgart, 2007) i stanowi wartościową publikację popularyzującą wykorzystanie żywopłotów oraz zielonych ścian w ochronie środowiska i kształtowaniu przyjaznych przestrzeni. Jest to wartościowa pozycja, która zasługiwałaby na wydanie również w języku polskim.

Oprac. Mariusz Pasek, 15 Lipca 2026

Informacja dla czytelników
Fundacja CERES prezentuje i rekomenduje publikacje, które uznaje za wartościowe ze względu na ich walory naukowe, edukacyjne lub popularyzatorskie. Zamieszczenie książki lub publikacji w Bibliotece Fundacji CERES nie oznacza, że Fundacja identyfikuje się ze wszystkimi przedstawionymi w niej opiniami, interpretacjami czy wnioskami. Naszym celem jest promowanie rzetelnej wiedzy, wspieranie dyskusji oraz upowszechnianie wartościowych źródeł informacji z zakresu ochrony przyrody, ekologii i nauk o środowisku.